Flebotomun Biyolojisi

Alttakım: Nematoser

Tip: Diptera ( 2 kanatlı sinek )

Flebotomların 800 alt türünden 80'inde muhtemelen Leishmania vektörler test edilmiştir. Bu vektörler Phlebotomus (Avrupa) ve Lutzomyia (Amerika) türüne aittir.

Kum sineği olarak bilinen flebotomlar, gece böcekleridir ve bu yüzden faaliyetlerinin çoğu günbatımından sonra gözlemlenir. Diğer ayırt edici dış özellikleri arasında, tüylü gövdesi ve dinlendikleri zaman kanatlarının konumu ( karın üzerinde açılı ) göze çarpar. Bu pozisyon, sokmaya yeltendikleri zaman değişir, kurbanın etrafında daireler halinde uçarak sokma eylemine hazırlanırlar. Flebotomlar, doğal şeker kaynaklarından beslenirler ama dişiler yumurtalarını olgunlaştırmak için kurbanın kanından yararlanırlar, buradan da erkeklerin ısırmadığı anlaşılır. Kanla beslenmede, kurbanın derisi önce tükürüklenir çünkü flebotomların tükürüklerinde kanamayı kolaylaştıran vazodilatör (damar genişletici) ve antikoagülan (pıhtı önleyici) maddeler bulunmaktadır. Kurban seçimi türleri çeşitlidir, bir kısmı sadece belli bir türden beslenirken, diğer kısım herhangi memeli, kuş ve sürüngen türlerinden beslenir.

Flebotomun Ömrü

Phlebotomus y Lutzomyia türüne ait olan flebotomlar, leishmaniasis vektörleri hakkında geniş bilgi. Flebotomların ve flebotom içindeki leishmaniasisin yaşam süresi

Bütün ömrü yaklaşık 6 hafta sürer.

  • Kanla beslenmeden sonra, yumurtlama 4-8 gün içinde gerçekleşir.
  • Yumurtalar 7-10 gün sonra çıkar.
  • 4 adet larva evreleri vardır.
  • Pupa evresi.
  • 10 gün sonra, flebotomlar pupadan çıkar.

Flebotomun içinde leishmaniasis'in yaşam döngüsü

Flebotomların birçok türü, Leishmaniasis'in bazı türlerinde vektördürler ama başkalarına bulaştırmaya yeteneksizdirler. Bu parazitleri bulaştırmaya yeteneksiz olanlarda, leishmania daha çok dişinin bağırsaklarında, kan sindirildiği sürece büyür ama flebotom dışkıyla bunu çıkarır. Farklı Leishmania türlerini çeşitlendiren bir lipofosfoglikan ile flebotomun sindirim sisteminin yarısına sabitlenmiş olduğu ileri sürülmüştür. Vektörler, parazitlerin sabitlenmesini sürdürmek içi sindirim sistemi hücrelerinde uygun ligandlara sahip olmak zorundadırlar.

Amastigotlar kanla yutulur ve hızlıca değişerek hareketli ve uzun bir biçimde promastigotlara dönüşürler.

Bunlar, ikili bölünmelerle hızlıca çoğalırlar. Başlangıçta yutulan kan, peritrofik bir membranda sarılıdır. Leishmania tarafından üretilen enzimler bu membranı yok eder ve parazitler sindirim sisteminin lümenine kaçarlar. Orada, duvara yüklenirler. Leishmania çoğaldığında, sindirim sisteminin torasik kısmının estomodeal valfine kranial olarak hareket eder.

Gelişme sayesinde devir-ötesi promastigotlar üretilir. Bu biçim, omurgalı kurbana enfeksiyon bulaştırma yeteneği verir. Çoğalma biçimleri morfolojik olarak farklıdır ve özellikle makrofajlar tarafından sindirime karşı direnci vardır. Devir-ötesi biçimler, oral parçalara istila eder ve sineğin tükürük bezlerinde görülür. Bulaşmayla ilgili bu yerlerde, parazitin alakası hakkında çeşitli görüşler vardır. Görünen şu ki, leishmania, beslenme eylemi sırasında derinin içinde sistemin torasik kısmının devir-ötesi promastigotlarının regürgitasyonu yani geri taşmasından dolayı bulaşır.

Phlebotomus perniciosus

Phlebotomus perniciosus



flebotom sokması tablosu

İspanya'da yıl boyunca, flebotom sokması tablosu